*बेलाड:* काळ होता 1984 चा. मलकापूर तालुक्यातील पंचक्रोशी अजूनही कंदिलाच्या पिवळसर उजेडात रात्री 8 ला झोपी जायची. बैलगाडीच्या चाकाखाली दबलेली वाट, विहिरीवरून हाताने पाणी ओढणारा शेतकरी आणि चिमणीच्या धुरात अभ्यास करणारी पोरं... हेच चित्र होतं.
*पण त्या वर्षी बेलाडने इतिहास घडवला.* संपूर्ण मलकापूर तालुक्यात, पंचक्रोशीत सर्वप्रथम बेलाड गाव 'उजेडात' आलं. आणि या ऐतिहासिक क्रांतीचे जनक होते एकच नाव - *शिक्षणमहर्षी, ग्रामीण विकास विद्यालयाचे संस्थापक अध्यक्ष स्व. डॉ. वसंतरावजी संबारे.* म्हणूनच आजही जुनी पिढी त्यांना गहिवरून म्हणते - *'बेलाडचे फादर ऑफ इलेक्ट्रिसिटी'.*
*तो काळ... तो संघर्ष... ती जिद्द*
1984 साली गावात लाईट आणणं म्हणजे स्वप्न होतं. सरकारी योजना कागदावर, अधिकारी शहरात, आणि बेलाडसारखं खेडं नकाशावर शोधावं लागायचं. पण डॉ. संबारे साहेबांनी ठरवलं - 'माझ्या गावाचा अंधार मीच मिटवणार'.
मंत्रालयाच्या पायऱ्या झिजवल्या. MSEB च्या अधिकाऱ्यांना गाव दाखवलं. 'हे खेडं नाही, इथे उद्याचे डॉक्टर-इंजिनिअर घडणार आहेत' हे पटवून दिलं. विरोधक हसले - 'गावात लाईट? अशक्य!' पण साहेब डगमगले नाहीत.
*आणि तो दिवस उजाडला... 1984 ची ती संध्याकाळ*
गावाच्या वेशीवर पहिला सिमेंटचा खांब उभा राहिला. तारा ओढल्या गेल्या. ट्रान्सफॉर्मर बसला. आणि मग तो क्षण आला...
*MSEB च्या अधिकाऱ्याने बटन दाबलं आणि... बेलाडच्या मुख्य रस्त्यावरचा पहिला 100 वॅटचा बल्ब पेटला!*
क्षणभर सारं गाव स्तब्ध झालं. मग काय... लहान पोरं बल्बकडे बोट दाखवून नाचू लागली. म्हाताऱ्या आजीबाईंच्या डोळ्यात पाणी आलं - 'माय, मेल्यावर स्वर्ग कसला असतो तो आज जिवंतपणी बघितला.' घराघरातून आरत्या तबक घेतल्या गेल्या. त्या रात्री बेलाड झोपलं नाही. ती रात्र बेलाडसाठी दिवाळी होती. *पंचक्रोशीत एकमेव उजळलेलं गाव - बेलाड!*
*लाईट आली आणि बेलाडचं नशीब उजळलं*
1. *पोरं शिकली:* कंदिलाच्या जागी टेबल लॅम्प आला. रात्री 11 पर्यंत अभ्यास सुरू झाला. पुढच्या 10 वर्षात बेलाडने तालुक्याला डॉक्टर, शिक्षक, अधिकारी दिले. हा पाया त्या पहिल्या बल्बने रचला.
2. *शेत हिरवं झालं:* विजेची मोटार विहिरीवर बसली. 'रात्रीची पाळी' करून शेतकरी पाणी देऊ लागला. कापूस-सोयाबीन दुप्पट पिकू लागलं. दुष्काळावर मात करायला बेलाड शिकला.
3. *अंधारश्रद्धा मिटली:* गोरगरिबांच्या घरात 40 वॅटचा बल्ब लागला आणि त्यांच्यासोबत 'आत्मविश्वासाची लाईट' पेटली. रेडिओवर बातम्या ऐकू आल्या. जग जवळ आलं.
*'फादर ऑफ इलेक्ट्रिसिटी' का म्हणायचं?*
कारण बाप माणूस घर उजळतो. डॉ. आबांनी तर अख्खं गाव उजळलं. ते फक्त संस्थापक नव्हते, ते 'दूरदर्शी' होते. शाळा बांधून अक्षर दिलं आणि लाईट आणून त्या अक्षराला 'प्रकाश' दिला. शिक्षण आणि वीज - प्रगतीची ही दोन्ही चाकं त्यांनी बेलाडला जोडून दिली.
आज 2026 मध्ये बेलाडात इन्व्हर्टर, AC, वॉशिंग मशीन आहे. पण 1984 च्या त्या पहिल्या बल्बची किंमत? ती ज्यांनी कंदिलात दिवस काढले त्यांनाच कळेल.
*नव्या पिढीला सांगावंच लागेल*
आजच्या पोरांना वाटतं लाईट म्हणजे स्विच दाबणं. पण या स्विचमागे एका 'वेड्या' माणसाचा अनेक वर्षांचा संघर्ष आहे. डॉ. वसंतरावजी संबारे नसते तर कदाचित बेलाडला लाईट यायला 1995 उजाडलं असतं.
*हा इतिहास आहे दादा, विसरायचा नाही.*
ज्या माणसाने गावाचा अंधार पुसून टाकला, त्याची आठवण गावाच्या उजेडात कायम राहिली पाहिजे. 'ग्रामीण विकास विद्यालय'च्या प्रत्येक विद्यार्थ्याने आणि बेलाडच्या प्रत्येक घराने सांगितलं पाहिजे - *'आमच्या गावात लाईट आली, ती वसंतराव संबारे नावाच्या सूर्यामुळे.'*
*- प्रतिनिधी,सुनिल बाबुराव संबारे*
Post a Comment
0 Comments