"आधारस्तंभ हरपला - सावलीची माऊली काळाच्या पडद्याआड"

 

*शोकपूर्ण श्रद्धांजली*  

*कै. शकुंतलाबाई वसंतराव संबारे*

*दुःखद निधन*

मलकापूर तालुक्याच्या शैक्षणिक, सामाजिक व राजकीय जडणघडणीचा कणा असलेले *शिक्षण महर्षी डॉ. वसंतराव संबारे* यांच्या सुविद्य पत्नी, त्यांच्या प्रत्येक कार्यातील खऱ्या शिल्पकार व प्रेरणास्त्रोत *कै. शकुंतलाबाई वसंतराव संबारे* यांचे *दिनांक 1 मे 2026 रोजी रात्री 12:30 वाजता* वृद्धापकाळाने दुःखद निधन झाले. त्यांच्यावर *दिनांक 2 मे 2026 रोजी सायंकाळी 5:00 वाजता* बेलाड येथे शोकाकुल वातावरणात अंत्यसंस्कार करण्यात आले.

शिक्षण महर्षींच्या पाठोपाठ माऊलीचीही सावली हरपल्याने संबारे कुटुंबासह संपूर्ण बेलाड-मलकापूर परिसर पोरका झाला आहे.

*'शिक्षण महर्षी' घडवणारी 'त्यागमूर्ती'*

डॉ. वसंतराव संबारे यांनी *पंचायत समिती सभापती* म्हणून राजकीय क्षेत्र गाजवले व *ग्रामीण विकास विद्यालय, बेलाड* या शिक्षण संस्थेची स्थापना करून *संस्थापक अध्यक्ष* म्हणून हजारो ग्रामीण मुलांच्या आयुष्याचे सोने केले. पण या 'महर्षी'पदाच्या प्रवासात त्यांची ताकद बनून उभ्या होत्या - शकुंतलाबाई.

1980-85 चा काळ. खेड्यात शाळा काढणं म्हणजे वेडेपणा समजला जायचा. विरोध, टीका, आर्थिक चणचण. पण जेव्हा आबा खचायचे, तेव्हा आजींचे एकच वाक्य असायचे - *"वसा, तुम्ही फक्त पोरांच्या शिक्षणाचं बघा. घरादाराची काळजी मी वाहते."*

आबा दौऱ्यावर, सभांमध्ये, मंत्रालयात. आणि मागे घर, शेती, मुलांचं शिक्षण, संस्थेत येणारे पाहुणे, देणगीदार, शिक्षक - सगळं आजी एकहाती सांभाळायच्या. स्वतःच्या गळ्यातले दागिने मोडून त्यांनी शाळेच्या पहिल्या इमारतीसाठी हातभार लावला, असे जुने जाणकार आजही कृतज्ञतेने सांगतात.

*सत्तेत साधेपणा जपणारी 'वहिनी'*

डॉ. संबारे सभापती असताना त्यांच्या घराचे दरवाजे 24 तास उघडे असायचे. पण त्या सत्तेच्या झगमगाटाचा एक कणही आजींनी स्वतःला लागू दिला नाही. खादीची साडी, कपाळावर ठसठशीत कुंकू आणि ओठांवर माया - हीच त्यांची ओळख.

"सभापतींची बायको" हा रुबाब त्यांनी कधी मिरवला नाही. आबांनी राजकारणात "पैसा नाही, इज्जत कमवा" हा बाणा जपला, कारण घरात शकुंतलाबाईंचा तोच आदेश होता.

*संस्थेची 'अघोषित मुख्याध्यापिका'*

ग्रामीण विकास विद्यालय, बेलाड ही संस्था म्हणजे आजींचे अपत्य होते. हॉस्टेलच्या मुलांना सुट्टीत "आईच्या हातचं खाऊन जा" म्हणून आग्रह करणाऱ्या, शिक्षकांच्या अडचणीला धावून जाणाऱ्या आजीच होत्या. आबांच्या निधनानंतरही "डॉक्टरांचं स्वप्न आहे हे" म्हणत त्या शेवटपर्यंत संस्थेच्या प्रत्येक कार्यक्रमाला शरीराने नसल्या तरी मनाने मात्र हजरच राहिल्या..

*आता 'प्रेरणा' मात्र अजरामर*

आज शिक्षण महर्षी हयात नाहीत आणि त्यांची सावली, त्यांची शक्ती, त्यांची 'अर्धांगिनी' शकुंतलाबाई सुद्धा आपल्यात नाहीत. बेलाडच्या शाळेच्या प्रांगणातून एक पोकळी निर्माण झाली आहे जी कधीही भरून निघणार नाही.

जाताना त्या एक विचार देऊन गेल्या - *"मोठ्या माणसाच्या पाठीमागे उभं राहणं, त्याच्यापेक्षा मोठं काम असतं."* डॉ. वसंतराव संबारे यांचा नावलौकिक जेवढा मोठा, तेवढाच त्याग शकुंतलाबाईंचा होता.

*भावपूर्ण श्रद्धांजली*

कै. शकुंतलाबाई वसंतराव संबारे, तुम्ही या परिसराच्या 'माऊली' होता. तुमच्या त्यागातून उभा राहिलेला ग्रामीण विकास विद्यालयाचा वटवृक्ष आणि घडलेली हजारो पोरं हीच तुमची खरी स्मारकं आहेत. 

शिक्षण महर्षींच्या समाधीशेजारीच तुमचीही स्मृती चिरंतन राहील. तुमच्या पवित्र आत्म्यास चिरशांती लाभो, हीच ईश्वरचरणी प्रार्थना.. 🙏

*सुनिल बाबुराव संबारे..*✍🏼